Με λίγα λόγια
- Μεταγνώση είναι η ικανότητα να σχεδιάζεις, να παρακολουθείς και να αξιολογείς τη δική σου μάθηση.
- Σύμφωνα με συγκεντρωτικές εκπαιδευτικές μελέτες, συνδέεται κατά μέσο όρο με περίπου 8 μήνες επιπλέον πρόοδο.
- Πολλοί μαθητές υπερεκτιμούν τι ξέρουν, γιατί μπερδεύουν την οικειότητα με τη γνώση.
- Απλές ερωτήσεις πριν, κατά και μετά τη μελέτη αλλάζουν τη συνήθεια.
- Το τετράδιο λαθών είναι το πιο πρακτικό εργαλείο μεταγνώσης.
Τι είναι η μεταγνώση
Μεταγνώση σημαίνει «σκέφτομαι πώς σκέφτομαι». Στην πράξη, για έναν μαθητή είναι τρία πράγματα: σχεδιάζω τι θα διαβάσω και πώς, παρακολουθώ αν καταλαβαίνω όσο διαβάζω, και αξιολογώ μετά αν πέτυχα τον στόχο. Είναι μία από τις τεχνικές του οδηγού πώς να διαβάζεις σωστά.
Γιατί έχει τόση σημασία
Οι μεγάλες συγκεντρωτικές εκπαιδευτικές μελέτες κατατάσσουν τις προσεγγίσεις μεταγνώσης και αυτορρύθμισης στις πιο αποδοτικές παρεμβάσεις: συνδέονται κατά μέσο όρο με περίπου 8 μήνες επιπλέον πρόοδο μέσα σε μία σχολική χρονιά, με πολύ χαμηλό κόστος. Ο λόγος είναι απλός: ο μαθητής που ξέρει τι δεν ξέρει, ξοδεύει τον χρόνο του εκεί που χρειάζεται.
Η παγίδα του «το ξέρω»
Οι περισσότεροι μαθητές πιστεύουν ότι ξέρουν ένα κεφάλαιο επειδή τους φαίνεται γνωστό. Αυτό είναι ψευδαίσθηση γνώσης, όπως εξηγούμε στο άρθρο για την υπογράμμιση και το ξαναδιάβασμα. Η μεταγνώση ξεκινά όταν ο μαθητής αντικαθιστά το «μου φαίνεται γνωστό» με το «μπορώ να το εξηγήσω χωρίς βιβλίο;».
6 ερωτήσεις για κάθε διάβασμα
| Πότε | Ερώτηση |
|---|---|
| Πριν | 1. Τι πρέπει να μπορώ να κάνω όταν τελειώσω; |
| Πριν | 2. Τι ξέρω ήδη για αυτό; |
| Κατά | 3. Μπορώ να το πω με δικά μου λόγια; |
| Κατά | 4. Πού ακριβώς κολλάω; |
| Μετά | 5. Τι μπορώ να κάνω χωρίς βιβλίο; |
| Μετά | 6. Τι θα κάνω διαφορετικά την επόμενη φορά; |
Το τετράδιο λαθών
Το πιο πρακτικό εργαλείο μεταγνώσης είναι ένα τετράδιο όπου, μετά από κάθε διαγώνισμα ή άσκηση, ο μαθητής γράφει:
- Το λάθος.
- Τον τύπο του λάθους: απροσεξία, κενό θεωρίας, λάθος μέθοδος, χρόνος.
- Τη σωστή λύση.
- Τι θα κάνει για να μην το ξανακάνει.
Μετά από μερικές εβδομάδες τα μοτίβα φαίνονται καθαρά: κάποιος χάνει μονάδες από απροσεξία, κάποιος από θεωρία. Η λύση είναι διαφορετική για τον καθένα.
Πώς βοηθούν οι γονείς
Αντί για «διάβασες;», ρωτήστε «τι ήταν το πιο δύσκολο σήμερα και τι έκανες γι’ αυτό;». Έτσι το παιδί μαθαίνει να παρατηρεί τη δική του μάθηση. Δείτε και τον οδηγό μας για τη συνεργασία γονέων και φροντιστηρίου.
Μεταγνώση στο Διακρότημα Καλαμαριάς
Στο φροντιστήριό μας στην Καλαμαριά μετά από κάθε διαγώνισμα οι μαθητές δεν παίρνουν μόνο βαθμό: συζητάμε μαζί τους τα λάθη και τους μαθαίνουμε να τα κατηγοριοποιούν. Έτσι σταδιακά γίνονται πιο αυτόνομοι. Ελάτε να γνωρίσετε το φροντιστήριο στην Καλαμαριά.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η μεταγνώση με απλά λόγια;
Η ικανότητα του μαθητή να σχεδιάζει, να ελέγχει και να αξιολογεί τη δική του μάθηση, δηλαδή να ξέρει τι ξέρει και τι όχι.
Μαθαίνεται η μεταγνώση;
Ναι. Με απλές ερωτήσεις πριν, κατά και μετά τη μελέτη και με εργαλεία όπως το τετράδιο λαθών, γίνεται συνήθεια.
Από ποια ηλικία;
Από το Δημοτικό μπορεί να ξεκινήσει με απλές μορφές. Στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο γίνεται απαραίτητη.
Μαθητές που ξέρουν πώς μαθαίνουν
Ανάλυση λαθών μετά από κάθε διαγώνισμα, σε ολιγομελή τμήματα στην Καλαμαριά. Τηλ. 2310 403 337.