Με λίγα λόγια
- Η υπογράμμιση και το ξαναδιάβασμα είναι οι πιο δημοφιλείς τεχνικές μελέτης.
- Οι έρευνες τις κατατάσσουν ως τεχνικές «χαμηλής χρησιμότητας».
- Δίνουν «ψευδαίσθηση γνώσης»: το κείμενο φαίνεται γνωστό, αλλά δεν μπορείς να το ανακαλέσεις.
- Δεν χρειάζεται να τις καταργήσεις. Χρειάζεται να τις ακολουθεί ανάκληση.
- Ένας απλός κανόνας: κάθε υπογράμμιση γίνεται ερώτηση.
Η παγίδα του «το ξέρω»
Ανοίγεις το βιβλίο, διαβάζεις το κεφάλαιο, υπογραμμίζεις με κίτρινο, το ξαναδιαβάζεις την επόμενη μέρα. Όλα φαίνονται γνωστά. Στο διαγώνισμα όμως η ερώτηση σε βρίσκει απροετοίμαστο. Οι ψυχολόγοι το λένε ψευδαίσθηση γνώσης: η οικειότητα με ένα κείμενο μπερδεύεται με την ικανότητα να το ανακαλέσεις ή να το εφαρμόσεις. Στον οδηγό μας πώς να διαβάζεις σωστά θα βρείτε τις τεχνικές που δουλεύουν.
Τι λέει η έρευνα
Μια μεγάλη ανασκόπηση ερευνών αξιολόγησε δέκα δημοφιλείς τεχνικές μελέτης. Η υπογράμμιση και το ξαναδιάβασμα βαθμολογήθηκαν ως τεχνικές «χαμηλής χρησιμότητας»: βοηθούν ελάχιστα τη μακροπρόθεσμη μάθηση σε σύγκριση με άλλες τεχνικές, όπως η εξάσκηση με τεστ. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι επιβλαβείς. Σημαίνει ότι ο χρόνος που τους αφιερώνεις αποδίδει λίγο.
Γιατί δεν δουλεύουν όσο νομίζουμε
- Είναι παθητικές: ο εγκέφαλος αναγνωρίζει, δεν ανακαλεί.
- Η υπογράμμιση γίνεται υπερβολική: όταν όλη η σελίδα είναι κίτρινη, τίποτα δεν ξεχωρίζει.
- Το ξαναδιάβασμα την ίδια μέρα δίνει ελάχιστο επιπλέον όφελος.
- Δεν δείχνουν τι δεν ξέρεις. Δεν υπάρχει στιγμή που αποτυγχάνεις και μαθαίνεις.
Πώς τις κάνεις χρήσιμες
- Υπογράμμισε λίγο και μετά το πρώτο διάβασμα: μόνο ορισμούς και βασικές ιδέες, όχι ολόκληρες προτάσεις.
- Μετάτρεψε κάθε υπογράμμιση σε ερώτηση στο περιθώριο ή σε κάρτα.
- Κλείσε το βιβλίο και απάντησε στις ερωτήσεις από μνήμης.
- Ξαναδιάβασε μόνο ό,τι δεν θυμήθηκες, και σε άλλη μέρα.
Έτσι η υπογράμμιση γίνεται το πρώτο βήμα πριν από την ανάκληση και τις κάρτες μνήμης.
Μια σύγκριση σε ώρες
| Μαθητής Α | Μαθητής Β |
|---|---|
| Διαβάζει το κεφάλαιο 3 φορές (90 λεπτά) | Διαβάζει 1 φορά, υπογραμμίζει λίγο (30 λεπτά) |
| Υπογραμμίζει τις μισές σελίδες | Γράφει 10 ερωτήσεις και απαντά από μνήμης (30 λεπτά) |
| Νιώθει σίγουρος | Ξαναβλέπει μόνο όσα ξέχασε, την επόμενη μέρα (30 λεπτά) |
Ο ίδιος χρόνος, πολύ διαφορετικό αποτέλεσμα. Ο μαθητής Β έχει ήδη «δοκιμάσει» τις γνώσεις του πριν από το διαγώνισμα.
Στο Διακρότημα Καλαμαριάς
Στο φροντιστήριό μας στην Καλαμαριά διδάσκουμε στους μαθητές όχι μόνο την ύλη αλλά και πώς να τη μελετούν: από τις ερωτήσεις ανάκλησης στην αρχή του μαθήματος μέχρι τα διαγωνίσματα και την ανάλυση λαθών. Ελάτε να γνωρίσετε το φροντιστήριο στην Καλαμαριά.
Συχνές ερωτήσεις
Να σταματήσω εντελώς να υπογραμμίζω;
Όχι. Η λίγη και στοχευμένη υπογράμμιση βοηθά να εντοπίσεις τα βασικά. Απλώς πρέπει να ακολουθεί ανάκληση από μνήμης.
Πόσες φορές να διαβάζω ένα κεφάλαιο;
Μία προσεκτική ανάγνωση και μετά ερωτήσεις από μνήμης σε διαφορετικές μέρες αποδίδουν περισσότερο από πολλές αναγνώσεις στη σειρά.
Γιατί νιώθω ότι το ξέρω και μετά το ξεχνάω;
Γιατί η οικειότητα με το κείμενο δεν είναι το ίδιο με την ανάκληση. Μόνο αν προσπαθήσεις να το θυμηθείς χωρίς βιβλίο ξέρεις αν το έμαθες.
Μάθε να διαβάζεις αποδοτικά
Μέθοδος μελέτης, διαγωνίσματα και ανάλυση λαθών για Γυμνάσιο και Λύκειο στην Καλαμαριά. Τηλ. 2310 403 337.