Με λίγα λόγια
- Όταν μαθαίνεις κάτι νέο, ένα λυμένο παράδειγμα βοηθά περισσότερο από το να παλεύεις μόνος από το μηδέν.
- Αυτό εξηγείται από το όριο της μνήμης εργασίας: η λύση «απελευθερώνει» χώρο για να καταλάβεις τη μέθοδο.
- Η παγίδα είναι να διαβάζεις λύσεις χωρίς μετά να λύνεις μόνος.
- Η μέθοδος: μελέτη, εξήγηση, παρόμοια άσκηση χωρίς βοήθεια, επανάληψη μετά από μέρες.
- Όσο προχωράς, οι λύσεις πρέπει να λιγοστεύουν.
Γιατί βοηθούν τα λυμένα παραδείγματα
Όταν ένας μαθητής συναντά έναν νέο τύπο άσκησης, η μνήμη εργασίας του γεμίζει γρήγορα: πρέπει να θυμηθεί τύπους, να καταλάβει τα δεδομένα και ταυτόχρονα να βρει μέθοδο. Ένα καλό λυμένο παράδειγμα δείχνει τη διαδρομή και αφήνει χώρο στον μαθητή να καταλάβει τη λογική. Αυτό είναι γνωστό στη γνωστική ψυχολογία ως «φαινόμενο του λυμένου παραδείγματος» (worked example effect) και είναι ιδιαίτερα ισχυρό για αρχάριους. Περισσότερα για τις τεχνικές που δουλεύουν στον οδηγό πώς να διαβάζεις σωστά.
Η παγίδα: «τη διάβασα, την κατάλαβα»
Το να καταλαβαίνεις μια λύση δεν σημαίνει ότι μπορείς να τη βρεις μόνος. Πολλοί μαθητές διαβάζουν δεκάδες λυμένες ασκήσεις, νιώθουν σιγουριά και στο διαγώνισμα «μπλοκάρουν». Είναι η ίδια ψευδαίσθηση γνώσης που περιγράφουμε στο άρθρο για την υπογράμμιση και το ξαναδιάβασμα.
Η μέθοδος των 4 βημάτων
- Μελέτησε τη λύση βήμα βήμα και γράψε δίπλα σε κάθε βήμα γιατί γίνεται.
- Κλείσε τη λύση και ξαναγράψε την από μνήμης.
- Λύσε μια παρόμοια άσκηση χωρίς να κοιτάξεις τίποτα.
- Γύρνα μετά από 2 με 3 μέρες και λύσε μια ακόμη παρόμοια, ανακατεμένη με άλλες.
Σταδιακή απόσυρση της βοήθειας
Μια πολύ καλή τεχνική είναι οι «μισολυμένες» ασκήσεις: η λύση δίνεται μέχρι ένα σημείο και ο μαθητής συνεχίζει. Κάθε φορά δίνονται λιγότερα βήματα, μέχρι ο μαθητής να λύνει μόνος από την αρχή. Έτσι περνάει ομαλά από το «βλέπω πώς γίνεται» στο «το κάνω».
Παραδείγματα ανά μάθημα
| Μάθημα | Πώς το εφαρμόζεις |
|---|---|
| Μαθηματικά | Μελέτη μιας απόδειξης ή μεθόδου, μετά παρόμοια άσκηση χωρίς βοήθεια |
| Φυσική | Λυμένο πρόβλημα με σχήμα, μετά ίδιο πρόβλημα με άλλα δεδομένα |
| Χημεία | Λυμένη στοιχειομετρία, μετά παρόμοια με διαφορετική αντίδραση |
| Αρχαία, Λατινικά | Λυμένη συντακτική ανάλυση, μετά ανάλυση νέας πρότασης |
Στο Διακρότημα Καλαμαριάς
Στο φροντιστήριό μας στην Καλαμαριά κάθε νέα μέθοδος παρουσιάζεται με λυμένο παράδειγμα στον πίνακα και αμέσως μετά οι μαθητές λύνουν μόνοι τους στο θρανίο, με τον καθηγητή να περνά από κάθε θέση. Είναι η «τριπλή διδασκαλία» που εφαρμόζουμε: πίνακας, θρανίο, ψηφιακά μέσα. Δείτε τα τμήματα Λυκείου στην Καλαμαριά.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι κακό να κοιτάζω τις λύσεις;
Όχι, όταν μαθαίνεις κάτι νέο βοηθούν. Το λάθος είναι να σταματάς εκεί χωρίς να λύσεις μόνος σου μια παρόμοια άσκηση.
Πόσο να παλέψω πριν δω τη λύση;
Για κάτι που έχεις ήδη διδαχθεί, δώσε στον εαυτό σου 10 με 15 λεπτά και γράψε πού κόλλησες πριν δεις τη λύση.
Βοηθούν τα βοηθήματα με λυμένες ασκήσεις;
Ναι, αν τα χρησιμοποιείς με τη μέθοδο των 4 βημάτων και όχι μόνο για ανάγνωση.
Από το «βλέπω» στο «λύνω»
Πίνακας, θρανίο και ψηφιακά μέσα σε ολιγομελή τμήματα στην Καλαμαριά. Τηλ. 2310 403 337.