Με λίγα λόγια
- Ανάκληση σημαίνει να βγάζεις τη γνώση από τη μνήμη, όχι να την ξαναβάζεις διαβάζοντας.
- Σε πειράματα, η εξάσκηση με τεστ οδήγησε σε καλύτερη συγκράτηση μια εβδομάδα μετά από το ξαναδιάβασμα.
- Δουλεύει επειδή είναι δύσκολη: η προσπάθεια να θυμηθείς δυναμώνει τη μνήμη.
- Κενό φύλλο, ερωτήσεις, flashcards και διαγωνίσματα είναι μορφές ανάκλησης.
- Συνδυάζεται ιδανικά με κατανεμημένη επανάληψη.
Τι είναι η ανάκληση
Όταν διαβάζουμε, βάζουμε πληροφορίες στη μνήμη. Όταν προσπαθούμε να τις θυμηθούμε χωρίς βοήθεια, τις βγάζουμε από τη μνήμη. Αυτή η δεύτερη διαδικασία λέγεται ανάκληση (retrieval practice) και, όπως δείχνουν δεκαετίες ερευνών, δεν είναι απλώς τρόπος να ελέγξουμε τι ξέρουμε. Είναι από τους πιο ισχυρούς τρόπους να μάθουμε. Είναι η πρώτη από τις τεχνικές του οδηγού μας πώς να διαβάζεις σωστά.
Τι δείχνει η έρευνα
Σε ένα κλασικό πείραμα, οι ερευνητές ζήτησαν από φοιτητές να μάθουν σύντομα επιστημονικά κείμενα. Μια ομάδα διάβασε το κείμενο επανειλημμένα. Μια άλλη το διάβασε μία φορά και μετά προσπάθησε αρκετές φορές να γράψει ό,τι θυμόταν. Στο τεστ που έγινε λίγα λεπτά μετά, οι «αναγνώστες» τα πήγαν ελαφρώς καλύτερα. Μία εβδομάδα αργότερα όμως, η ομάδα της ανάκλησης θυμόταν σημαντικά περισσότερα. Και το πιο ενδιαφέρον: όσοι απλώς ξαναδιάβαζαν ένιωθαν πιο σίγουροι ότι θα θυμούνται.
Μεγάλες ανασκοπήσεις ερευνών κατατάσσουν την εξάσκηση με τεστ στις δύο μόνο τεχνικές «υψηλής χρησιμότητας», μαζί με την κατανεμημένη επανάληψη.
Γιατί δουλεύει
Η προσπάθεια να θυμηθείς κάτι δυναμώνει τη διαδρομή προς αυτό στη μνήμη. Επιπλέον, η ανάκληση σου δείχνει τι δεν ξέρεις, κάτι που το ξαναδιάβασμα κρύβει. Οι ερευνητές μιλούν για «επιθυμητές δυσκολίες»: όταν η μελέτη είναι λίγο πιο δύσκολη, η μάθηση κρατά περισσότερο.
7 τρόποι να κάνεις ανάκληση
- Κενό φύλλο: μετά από μια ενότητα, κλείσε το βιβλίο και γράψε ό,τι θυμάσαι. Μετά σύγκρινε.
- Ερωτήσεις του βιβλίου πριν από τις απαντήσεις: απάντα γραπτά και μετά έλεγξε.
- Flashcards: ερώτηση μπροστά, απάντηση πίσω. Ιδανικές για ορισμούς, τύπους, λεξιλόγιο.
- Δίδαξέ το: εξήγησε το κεφάλαιο φωναχτά σε κάποιον (ή στον εαυτό σου) χωρίς σημειώσεις.
- Άσκηση χωρίς λυμένο παράδειγμα: λύσε πρώτα και μετά δες τη λύση.
- Μίνι τεστ 10 λεπτών στην αρχή κάθε μελέτης, από το προηγούμενο μάθημα.
- Διαγωνίσματα: η πιο ολοκληρωμένη μορφή ανάκλησης, με χρόνο και συνθήκες εξέτασης.
Ανάκληση σε κάθε μάθημα
| Μάθημα | Πώς την εφαρμόζεις |
|---|---|
| Μαθηματικά | Γράψε από μνήμης ορισμούς και θεωρήματα, λύσε ασκήσεις πριν δεις λύσεις |
| Φυσική, Χημεία | Εξήγησε έννοιες με δικά σου λόγια, γράψε τύπους και μονάδες σε κενό φύλλο |
| Βιολογία | Ζωγράφισε από μνήμης σχήματα και διαδικασίες, απάντα σε ερωτήσεις του βιβλίου |
| Ιστορία | Χρονολόγιο και αίτια-αποτελέσματα από μνήμης |
| Αρχαία, Λατινικά | Κλίσεις, χρόνοι και συντακτικά φαινόμενα σε κάρτες, μετάφραση χωρίς βοήθεια |
| Έκθεση | Γράψε από μνήμης το σχέδιο ενός κειμένου πριν το ξαναδιαβάσεις |
Συνήθη λάθη
- Κοιτάς την απάντηση πολύ γρήγορα. Δώσε στον εαυτό σου λίγα δευτερόλεπτα να παλέψει.
- Κάνεις ανάκληση μόνο μία φορά. Επανάλαβε σε διαφορετικές μέρες. Δες πώς στην κατανεμημένη επανάληψη.
- Δεν σημειώνεις τα λάθη. Ένα τετράδιο λαθών κάνει κάθε λάθος μάθημα.
- Σταματάς όταν σου βγει μία φορά σωστά. Στόχος είναι να σου βγαίνει εύκολα και μετά από μέρες.
Πώς τη χρησιμοποιούμε στο Διακρότημα Καλαμαριάς
Στο φροντιστήριό μας η ανάκληση είναι ενσωματωμένη στη χρονιά: σύντομες ερωτήσεις στην αρχή του μαθήματος, προγραμματισμένα διαγωνίσματα και συζήτηση των λαθών μετά από κάθε γραπτό. Για τους μαθητές της Γʹ Λυκείου, τα διαγωνίσματα σε συνθήκες εξετάσεων είναι η καλύτερη προετοιμασία για τον Μάιο. Δείτε τα τμήματα Λυκείου στο φροντιστήριο Καλαμαριάς ή δοκιμάστε τα online tests.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι το ίδιο η ανάκληση με την αποστήθιση;
Όχι. Η ανάκληση δουλεύει και για κατανόηση: εξηγείς, λύνεις, εφαρμόζεις από μνήμης. Δεν είναι απλή επανάληψη λέξεων.
Πόσο χρόνο πρέπει να αφιερώνω;
Ένα καλό ξεκίνημα είναι 10 με 15 λεπτά ανάκλησης για κάθε ώρα μελέτης, συνήθως στο τέλος.
Βοηθά και στο Γυμνάσιο;
Ναι. Η τεχνική λειτουργεί σε όλες τις ηλικίες. Στο Γυμνάσιο οι απλές ερωτήσεις και οι κάρτες είναι ιδανικές.
Τα διαγωνίσματα με αγχώνουν. Βοηθούν πραγματικά;
Ναι. Τα διαγωνίσματα χαμηλού ρίσκου κατά τη διάρκεια της χρονιάς βοηθούν τη μάθηση και συχνά μειώνουν το άγχος στις πραγματικές εξετάσεις, γιατί οι συνθήκες γίνονται γνώριμες.
Διαγωνίσματα που διδάσκουν
Προγραμματισμένες αξιολογήσεις και ανάλυση λαθών για Γυμνάσιο και Λύκειο στην Καλαμαριά. Τηλ. 2310 403 337.