Με λίγα λόγια
- Η παθητική ανάγνωση από την αρχή ως το τέλος αφήνει λίγα πράγματα στη μνήμη.
- Η ενεργητική ανάγνωση ξεκινά με προεπισκόπηση και ερωτήσεις πριν από το διάβασμα.
- Κατά την ανάγνωση ο μαθητής ψάχνει απαντήσεις, δεν απλώς «περνά» τις σελίδες.
- Μετά κλείνει το βιβλίο και ανακαλεί τα βασικά.
- Η επανάληψη μετά από μέρες σταθεροποιεί τη γνώση.
Το πρόβλημα με το «διάβασα το κεφάλαιο»
Ένα κεφάλαιο Βιολογίας ή Ιστορίας μπορεί να είναι 10 με 15 σελίδες. Αν ο μαθητής το διαβάσει από την αρχή μέχρι το τέλος χωρίς σχέδιο, στο τέλος θυμάται κυρίως την τελευταία σελίδα. Η ενεργητική ανάγνωση αλλάζει τη διαδικασία: ο μαθητής διαβάζει με σκοπό. Εντάσσεται στις τεχνικές του οδηγού πώς να διαβάζεις σωστά.
Η μέθοδος των 5 βημάτων
- Προεπισκόπηση (3 λεπτά): κοίτα τίτλους, υπότιτλους, σχήματα, πίνακες και τις ερωτήσεις στο τέλος. Φτιάξε μια πρώτη εικόνα.
- Ερωτήσεις (2 λεπτά): μετάτρεψε κάθε υπότιτλο σε ερώτηση. «Η φωτοσύνθεση» γίνεται «Πώς γίνεται η φωτοσύνθεση και γιατί είναι σημαντική;».
- Ανάγνωση με σκοπό: διάβασε ενότητα προς ενότητα ψάχνοντας τις απαντήσεις. Σημείωσε στο περιθώριο λέξεις-κλειδιά, όχι ολόκληρες προτάσεις.
- Ανάκληση: στο τέλος κάθε ενότητας, κλείσε το βιβλίο και απάντησε στην ερώτηση με δικά σου λόγια.
- Επανάληψη: μετά από 1 με 3 μέρες, απάντησε ξανά τις ερωτήσεις χωρίς βιβλίο.
Η μέθοδος αυτή μοιάζει με γνωστά σχήματα μελέτης όπως το SQ3R. Το βήμα που κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά είναι η ανάκληση.
Παράδειγμα σε κεφάλαιο Ιστορίας
| Βήμα | Τι κάνεις |
|---|---|
| Προεπισκόπηση | Βλέπεις ότι το κεφάλαιο έχει 3 ενότητες, έναν χάρτη και ένα χρονολόγιο |
| Ερωτήσεις | Ποια ήταν τα αίτια; Ποια τα γεγονότα; Ποιες οι συνέπειες; |
| Ανάγνωση | Σημειώνεις στο περιθώριο ημερομηνίες και ονόματα |
| Ανάκληση | Γράφεις σε μισή σελίδα αίτια, γεγονότα, συνέπειες |
| Επανάληψη | Σε 2 μέρες ξαναγράφεις το χρονολόγιο από μνήμης |
Και στα θετικά μαθήματα;
Στα Μαθηματικά και τη Φυσική η «ανάγνωση» σημαίνει κυρίως κατανόηση ορισμών, θεωρημάτων και λυμένων παραδειγμάτων. Το βήμα της ανάκλησης γίνεται: «Μπορώ να γράψω τον ορισμό και να δώσω ένα δικό μου παράδειγμα;». Μετά ακολουθούν ασκήσεις, όπως εξηγούμε στο άρθρο για τα λυμένα παραδείγματα.
Λάθη που να αποφύγεις
- Υπογράμμιση όλης της σελίδας.
- Ανάγνωση με το κινητό δίπλα.
- Παράλειψη σχημάτων και πινάκων (συχνά είναι το πιο σημαντικό κομμάτι).
- Ανάγνωση χωρίς κανένα βήμα ανάκλησης στο τέλος.
Στο Διακρότημα Καλαμαριάς
Στο φροντιστήριό μας στην Καλαμαριά διδάσκουμε τους μαθητές, ιδιαίτερα του Γυμνασίου και της Αʹ Λυκείου, πώς να διαβάζουν ένα κεφάλαιο με αυτόν τον τρόπο, ώστε να γίνουν αυτόνομοι. Ελάτε να γνωρίσετε το φροντιστήριο στην Καλαμαριά.
Συχνές ερωτήσεις
Πόση ώρα χρειάζεται για ένα κεφάλαιο με αυτή τη μέθοδο;
Λίγο περισσότερη από την απλή ανάγνωση την πρώτη φορά, αλλά εξοικονομεί πολύ χρόνο στην επανάληψη, γιατί η γνώση μένει.
Κάνει για όλα τα μαθήματα;
Ναι, με προσαρμογές. Στα θεωρητικά μαθήματα είναι ιδανική. Στα θετικά συνδυάζεται με λυμένα παραδείγματα και ασκήσεις.
Τι είναι το SQ3R;
Ένα γνωστό σχήμα μελέτης: Survey, Question, Read, Recite, Review. Η μέθοδος των 5 βημάτων που περιγράφουμε ακολουθεί την ίδια λογική.
Μάθε να διαβάζεις με μέθοδο
Τεχνικές μελέτης και ολιγομελή τμήματα για Γυμνάσιο και Λύκειο στην Καλαμαριά. Τηλ. 2310 403 337.